Hoe je steken tijdens het hardlopen kunt stoppen en voorkomen
Als je run ooit tot stilstand is gekomen door een bonzende pijn in je zij, dan ben je niet de enige. Dat staat bekend als een steek, en het is een onaangenaam gevoel dat zelfs de meest ervaren hardlopers kan treffen. Maar wat is een steek precies? Waarom krijgen we ze? En – het belangrijkst – hoe stop je of raak je steken kwijt? Lees verder om alles te ontdekken wat je moet weten.
Wat zijn steken tijdens het hardlopen?
Eerst en vooral: wat is een steek tijdens het hardlopen? Medisch gezien staan steken bekend als ‘exercise-related transient abdominal pain’ – een hele mond vol!
Steken veroorzaken meestal een scherpe, stekende pijn in de zij, hoewel sommige mensen het ook omschrijven als kramp of een trekkend gevoel net onder de ribben. Het kan ook pijn veroorzaken in de punt van je schouder.
Ze komen meestal aan één kant van het lichaam voor, en vaak lijken ze uit het niets te komen. Het ene moment loop je ontspannen over de trails of ben je op weg naar een PR, en het volgende moment buig je dubbel van de pijn. Er is geen twijfel over mogelijk: steken zijn enorm frustrerend – en soms kunnen ze zelfs je race verpesten.
Waardoor ontstaat een steek tijdens het hardlopen?
Als je je ooit hebt afgevraagd: “waarom krijg ik een steek tijdens het hardlopen?”, hebben we slecht nieuws voor je. Er is geen duidelijke verklaring voor wat een steek in je zij veroorzaakt tijdens het lopen. Er zijn echter verschillende theorieën die proberen uit te leggen waarom we dit soort pijn krijgen, waaronder:
Een verminderde bloedtoevoer naar het middenrif
Je middenrif is een spier net onder je longen en helpt je in- en uitademen. Wanneer je hardloopt (of op welke manier dan ook sport), wordt er meer gevraagd van het middenrif. De theorie is dat wanneer het middenrif harder moet werken dan normaal, bijvoorbeeld sneller uitzetten en samentrekken, dit kan leiden tot een steek. Dit komt vaker voor bij beginnende hardlopers.
Wervelkolomstress
Hardlopen kan veel stress op je wervelkolom veroorzaken, en sommige experts denken dat deze extra belasting zich kan uiten als stekende pijn in je zij. Dit komt mogelijk vaker voor bij lopers met een kromme wervelkolom.
Irritatie van het pariëtale peritoneum
De meest geaccepteerde theorie over waarom we steken krijgen, is irritatie van het pariëtale peritoneum. Dit is een dik membraan dat je buik- en bekkenholte omhult. Gevoel in het pariëtale peritoneum is gekoppeld aan de nervus phrenicus, die helpt bij het reguleren van je ademhaling. De theorie stelt dat wanneer je loopt, de spieren in je core en rug vermoeid raken en te hard gaan werken, waardoor ze op de nervus phrenicus drukken. Dit vertaalt zich vervolgens in pijn in je buik, oftewel een steek.
Wat veroorzaakt steken?
Niemand is immuun voor steken! Of je nu begint aan je eerste 10 km-trainingsschema of een ervaren ultramarathonloper bent, je kunt tijdens een run last krijgen van de gevreesde spiersteek. Maar er zijn een aantal dingen die je kans op een steek tijdens het hardlopen lijken te vergroten.
Niet goed opwarmen
We maken ons er allemaal weleens schuldig aan – we willen gewoon naar buiten en onze kilometers maken, of we nu een snelle intervaltraining doen of een lange duurloop. Maar als je niet goed opwarmt, loop je het risico op spiersteek. Een goede warming-up verwarmt je lichaam en bevordert een goede ademhaling, waardoor je in een fijn ritme komt voor je run.
Eten vlak voor je run
Te veel of te snel voor je run eten kan een andere trigger zijn voor steken. Probeer een zware maaltijd 1–2 uur voor je run te vermijden, omdat dit je GI-systeem activeert – wat resulteert in minder zuurstof voor je middenrif. En als je middenrif minder zuurstof krijgt dan het nodig heeft terwijl je hard aan het lopen bent, kan dat eindigen in een steek.
Te hard van start gaan = steken
Vanaf het begin sprinten kan leiden tot pijn in je zij, omdat je je lichaam niet genoeg tijd hebt gegeven om zich aan te passen. Neem het rustig aan tijdens de eerste kilometer van je run zodat je lichaam kan wennen, voordat je het tempo opvoert.
Niet goed ademen
Als je oppervlakkig ademt tijdens het hardlopen, is de kans groot dat je spieren niet genoeg zuurstof krijgen. Hierdoor kunnen ze sneller vermoeid raken, wat krampen en steken kan veroorzaken. In plaats van oppervlakkige borstademhaling, probeer buikademhaling tijdens het lopen. Deze manier van ademen activeert je middenrif, waardoor je longen volledig kunnen uitzetten en meer zuurstof kunnen opnemen.
Hoe je steken kunt stoppen tijdens het hardlopen
Dus, je bent aan het hardlopen en je hebt een spiersteek. Wat nu?
Vaak is het enige dat een steek kan laten afnemen, vertragen. Vertraag tot wandeltempo totdat de pijn afneemt en begin daarna langzaam weer op te bouwen naar hardlopen.
Terwijl je wandelt, oefen een paar van die diepe buikademhalingen om je longen te vullen en je zuurstofopname te maximaliseren.
Je kunt ook proberen om te rekken terwijl je beweegt, bijvoorbeeld door je armen boven je hoofd te strekken of voorover te buigen om je rug te rekken.
Druk uitoefenen op de plek in je zij waar je de steek voelt, kan ook helpen om de pijn te verlichten.
Hopelijk helpt een van deze technieken – of een combinatie ervan – je om van je steek af te komen en weer met plezier door te lopen!
Hoe je steken kunt voorkomen
Voorkomen is beter dan genezen, dus zo voorkom je steken tijdens het hardlopen:
- Eet niet vlak voor je run. Plan je runs zo dat je geen grote maaltijd 1–2 uur van tevoren eet.
- Warm goed op. Je warming-up moet dynamische bewegingen bevatten, zoals deze rekoefeningen voor het hardlopen, om je lichaam goed voor te bereiden.
- Begin rustig. Na je warming-up moet je het minstens een mijl (of 10 minuten) rustig aan doen zodat je lichaam kan wennen aan de run.
- Zorg dat je goed gehydrateerd bent. Hydratatie voor hardlopers is om veel redenen belangrijk, en men denkt dat het ook kan helpen om steken te voorkomen. Drink voldoende water in de 12 uur voorafgaand aan je run (maar niet te veel in de 1–2 uur ervoor, om te voorkomen dat je maag opgeblazen raakt en tegen je pariëtale peritoneum drukt).
- Versterk je core. Een sterkere core kan minder steken betekenen, dus voeg wat krachttraining toe aan je schema om je middenrif minder gevoelig te maken voor vermoeidheid.
- Oefen je ademhalingstechnieken. Besteed wat tijd aan het oefenen van buikademhaling thuis en tijdens rustige runs. Zo kun je deze techniek beter toepassen wanneer je hem het meest nodig hebt tijdens zwaardere runs.
Meer trainingstips
Klaar om je volgende run zonder steken aan te pakken? Ga naar onze Run Happy Blog om meer hardloopworkouts, trainingstips, verhalen over uitrusting en nog veel meer te ontdekken.